.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Sunday, October 10, 2010

Panahon ng Hapon sa Cabuyao, Laguna

Panahon ng Hapon



Noong Disyembre 8, 1941, nagpaulan ng bomba ang bansang Hapon sa Pearl Harbor, Hawaii laban sa Amerika.

Dumating ang Japanese Imperial Army at nasakop ang Cabuyao noong Enero 1, 1942.

Ang unang pangkat ng mga sundalong Hapon ay nagmula sa labanan nangyari sa Mauban, Quezon.

Sinundan ito ng isang malaking bilang ng mga sundalong Hapon na nagpunta sa Maynila at Bataan kung saan isang matinding labanan ang naganap.

Dahil sa kalupitan ng Japanese Imperial Army, ang mga tao ng Cabuyao ay sumali sa mga lihim na samahan na kilala bilang "guerilla". Ang mga pinuno ng mga grupong ito ay dating mga USAFFE na lumaban sa Bataan at Corregidor.

 

Nariyan ang Markings Guerilla, Pres. Ang Sariling Guerilla (PQOC) ni Manuel L. Quezon, Hunters ROTC, Stroken Fil-American Troops, III Army Corps, FAIT, Ansay Suicide Regiment at La Fabella Regiment.

Sa Cabuyao, walang direktang paghaharap ng militar sa pagitan ng mga sundalong Hapon at mga Pilipino. Sa halip, nasa pagitan ito ng Makapili, isang maka-Japanese na grupo at mga gerilya. Ang mga kilalang pinuno ng gerilya ng Cabuyao ay sina Col. Nicolas Soriano, Maj. Amado Garcia, Maj. Romulo Alcasabas, Maj. Raymundo Tanchico, Maj. Placido Aragon at Capt. Pablo Garcia upang mabanggit ang ilan.

Panahon ng mga Amerikano sa Cabuyao Laguna

Panahon ng mga Amerikano



Hindi nagtagal bago ipagdiwang ng mga residente ng Cabuyao ang kalayaan ng Pilipinas mula sa pamahalaang Espanya nang dumating ang mga Amerikano noong 1899. Akala nila ang mga Amerikano ay kakampi at kaibigan ngunit napag-alaman kalaunan na ang mga Amerikano ang susunod na mananakop sa Pilipinas.

 

Ang unang alkalde ng bayan ng Cabuyao ay si Kapitan Sotero Batallones, na dating payapang sumuko sa mga Amerikano. Ngunit pansamantalang tinanggal siya mula sa katungkulan nang siya ay pinaghihinalaan na bahagi ng partido na dumukot kina Dominador Delfino at Jose Himedes, kilalang mga residente ng Cabuyao, noong Hulyo 1904. Si Aniceto Oruga, pinaniniwalaang pinuno ng grupo, ay dating kasama ni Kapitan Batallones. Si Luis Bella, ang bise alkalde noong panahong iyon, ay itinalaga bilang alkalde ng bayan.

 


Noong Agosto 29, 1904, pinalaya sina G. Dominador Delfino at Jose Himedes mula sa kanilang pagkabihag nang walang anumang pinsala na natamo sa kanila.

Noong Setyembre 7, 1904, si Kapitan Batallones, ay nanumbalik sa kanyang posisyon bilang alkalde ng Cabuyao. Sa kanyang termino bilang alkalde ng Cabuyao, nagawa niya ang maraming mga proyekto sa pag-unlad. Naging instrumento siya sa pagbuo ng school building sa Bagong Kalsada, na ngayon ay Bonifacio Street. Ang gusaling ito ay ngayon ang Cabuyao Central School. Sa parehong taon, isang igiban ng tubig sa balon ang itinayo sa plaza ng bayan at isa pa sa bagong lugar ng paaralan.

 

Pinalitan ni Agustin Dedicatoria si Sotero Battalones, bilang alkalde ng Cabuyao at nagsilbi noong 1913 hanggang 1916. Naging instrumento siya sa pagtatayo ng monumento ni Dr. Jose Rizal sa Cabuyao City Plaza at ang pagtatatag ng bagong munisipal na sementeryo sa timog-kanluran na bahagi ng bayan sa kung saan ang lugar ng Puntod na makikita sa Brgy. Tres.

 

Si Jose Bella (1917–1919), na pumalit kay Agustin Dedicatoria, ay nagbigay ng priyoridad sa pagpapabuti ng edukasyon at mga gusali ng paaralan. Naging instrumento din siya sa pagtatanim ng mga puno ng mangga sa paligid ng Cabuyao Town Plaza at pagtatayo ng school building sa Barangay Mamatid at Pulo.

 

Noong 1920, si Exequiel Alipit ay nahalal bilang alkalde ng Cabuyao ngunit siya ay tinanong dahil sa kanyang edad. Hindi legal ang kanyang edad noong siya ay nahalal ayon sa hinihiling ng batas sa panahong iyon. Gayunman, nagsilbi siyang alkalde dahil iginiit niya na ang tao ang naghalal sa kanya sa posisyon at hindi sa teknikalidad ng batas. Ang kaso ay umabot sa Korte Suprema na kalaunan ay nagpasya sa kanyang pagalis mula sa posisyon.

 

Pinalitan siya ni Manuel Basa, ang kanyang bise alkalde. Ang kaso ay kasama sa libro ng Jurisprudence o Husgado at ginagamit bilang sanggunian sa pagpapasya.

 

Pinagbuti ni Mayor Exequiel Alipit ang kanal ng kanal at kalsada sa Barangay Bigaa gamit ang 200 na bilanggo na hiniling niya mula sa Bureau of Prison.

 

Ang programa ni Januario Virtucio, na pumalit kay Alipit bilang alkalde, ay nakasentro sa pagtatayo ng karagdagang silid-aralan, pagpapabuti at pagtatayo ng mga kalsada, at pagbabakuna ng lahat ng mga residente ng Cabuyao.

 

Si Simon Batallones ay nahalal pagkatapos ng Virtucio. Karaniwan siyang kilala bilang "Bargat" sapagkat siya ay matapang upang labanan at kontrolin ang mga rustler ng baka ng bayan. Tulad ni Mayor Alipit, hindi siya nakikipag-usap sa mga miyembro ng konseho ng munisipyo at dahil dito, hindi niya nagawang makumpleto ang kanyang panunungkulan.

Si Martin Alcasabas, ang kanyang bise alkalde, ang pumalit sa kanya.

Si Emilio Tanchico, na naglingkod mula 1921 hanggang 1931, ay ang unang alkalde na nahalal mula sa isang mahirap na pamilya. Ginamit niya ang kanyang mabuting ugnayan sa publiko at talino upang maihalal bilang alkalde. Sa panahon ng kanyang administrasyon, nagsumikap siya upang maabot ng elektrisidad ang Cabuyao. Inihanda din niya ang lugar kung saan inilipat ang merkado ng publiko na matatagpuan malapit sa simbahan, ang Camino Real, na ngayon ay tinawag na J.P. Rizal Avenue.

Ang sumunod na alkalde, si Dr. Alberto Carpena, ay minahal ng mabuti ng kanyang mga kababayan at naging nag-iisang muling nahalal na alkalde ng Cabuyao. Ang kanyang pangunahing dulot ng pamahalaan ay ang kalinisan sa pamayanan; isinasagawa ang libreng serbisyong medikal. Siya ang may pananagutan sa pagtatayo ng Domestic Science Building na matatagpuan sa Central School ng Cabuyao. Pananagutan din niya ang pagpapalawak ng kalsada patungo sa pampublikong sementeryo at iba pang mga pagpapabuti sa palengke tulad ng pagtatayo ng konkretong bakod nito.

Maraming mga pambansang kaganapan na naganap sa termino ni Dr. Alberto Carpena na naglingkod mula 1932 hanggang 1936. Sa panahon ng kanyang termino na ang halalan para sa mga delegado sa Constitutional Assembly ay ginanap para sa pagbubuo ng Konstitusyon ng Pilipinas (Hunyo 10, 1934). Noong Disyembre 14, 1935 ang mga kababaihan ay binigyan ng karapatang bumoto (Pagboto ng kababaihan). Ang pinakamadugong pangyayari sa pagitan ng gobyerno at ng mga Sakdalistas ng bayan. Nangyari ito noong Mayo 2–3, 1935 sa plaza ng bayan at compound ng simbahan.

Ang sumunod na nahalal na Alkalde ng Cabuyao ay si Mayor Nicolas Limcaoco na naglingkod mula 1937 hanggang 1940. Ang orihinal na termino na 3-taong binago ng Saligang Batas at ginawang apat na taon ang bagong termino ng inihalal na alkalde. Kasama sa kanyang mga nagawa ang paggawa ng kalsada mula Poblacion hanggang sa Barangay Marinig na nagpapaikli sa oras ng paglalakbay patungo sa iba`t ibang mga barangay sa baybayin ng bayan, at ang paglalagay ng linya ng tubig mula sa Matang Tubig sa Casile hanggang sa Poblacion. Ang proyekto ay nakumpleto noong 1938 sa pamamagitan ng pangangasiwa ni Jose L. Acuña na nahalal bilang alkalde noong 1941.

Panahon ng mga Kastila sa Cabuyao Laguna

 Panahon ng mga Kastila



Matapos ang kolonisasyon sa Manila ni Miguel López de Legazpi noong 1570, inatasan niya si Kapitan Juan de Salcedo na sakupin ang lahat ng mga pamayanan o mga barangay sa paligid ng lawa ng Ba-i (Laguna de Bay). Ang unang kasunduan na sinakop ni Capt. Juan de Salcedo ay nasa silangang bahagi ng lawa, na kilala ngayon bilang Taytay at Kainta sa lalawigan ng Rizal. Tumawid sila sa lawa ng Ba-i at sa masukal na bahagi ng Barangay Pinagsangahan, na Pagsanjan ngayon, at nagpatuloy sa lupain at sinakop ang iba pang mga pamayanan, na kilala ngayon bilang Nagcarlan at Majayjay. Dahil ang lugar ay mabundok na, ang partido ni Capt. Juan de Salcedo ay bumalik sa Lawa ng Ba-i at patuloy na nasakop ang mga pamayanan sa hilagang bahagi ng Lawa ng Ba-i, na ngayon ay tinatawag na bayan ng Bay. Sa kanilang paglalakbay, nag-angkla sila sa baybayin ng Tabuko. Tulad din ng pag-areglo sa mga taga Ba-i, ang Tabuko ay may malaking kapatagan at mayamang kagubatan at ang klima ay angkop sa mga pananim. Noong Enero 16, 1571, inihayag ni Miguel López de Legazpi na ang Tabuko ay isasaalang-alang bilang "encomienda" o isang bayan sa ilalim ni Gaspar Ramirez

 

Noong 1896, kumalat ang balita sa Cabuyao na ang lalawigan ng Cavite ay nag-alsa laban sa gobyerno ng Espanya. Inaasahan ang karamdaman na dadalhin nito sa pamayanan, kaagad na inayos ni Lt. Isabelo Virtucio ang isang boluntaryong grupo na lalaban sa gobyerno ng Espanya. Nakipag-ugnayan siya sa iba`t ibang pinuno ng mga rebolusyonaryong grupo at ang kanyang pangkat ay sumali sa puwersa ni Gen. Paciano Rizal, ang kapatid ni Dr. Jose Rizal. Ang pangkat ay nagpatibay ng pakikidigmang gerilya sa pakikipaglaban sa mga Kastila tulad ng pananambang, sorpresang atake at paglalagay ng mga bitag sa mga kalsadang ginamit ng kaaway. Halos dalawang (2) taon bago sumuko ang sandatahang lakas ng Espanya noong 1898. 

Kasaysayan ng Cabuyao sa Laguna

Kasaysayan ng Cabuyao

Nang dumating ang mga Kastila, ang Cabuyao ang naging Poblacion ng "Tabuco”.

Ginawa nila ito bilang sentro ng pamahalaan.

Ang unang bayan sa Laguna.

Ang pangalang "Cabuyao" ay nagmula sa puno ng kabuyaw.

Ang lawak ng Cabuyao ay mula sa San Pedro City kilala bilang Barrio San Pedro de Tunasan,

Biñan City dating kilala bilang Brgy. Malabanan, Sta. Rosa City hanggang sa Calamba City at hinati dahil ang mga barangay ay naging hacienda ng mga Prayle.

Ang San Pedro de Tunasan ay naging bayan noong Enero 18, 1725.

Ang Brgy Malabanan noong 1678 at naging Biñan.

Ang Barrio Bukol noon ng Biñan ay opisyal na naging isang bayan noong Enero 18 1792 at tinawag na Sta. Rosa de Lima.

Ang Calamba na Hacienda de San Juan Bautista ay naging bayan sa taong Agosto 28, 1742.