.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Showing posts with label Cabuyao. Show all posts
Showing posts with label Cabuyao. Show all posts

Wednesday, October 10, 2012

Kasaysayan ng pagiging Cabuyao City sa Laguna

Component City ng Cabuyao

Noong Disyembre 6, 2010, ang Laguna 2nd District Representative na si Justin Marc S.B. Chipeco ay nagsampa ng House Bill No. 03811 o Act Converting the Municipality of Cabuyao sa isang Component City ng Lalawigan ng Laguna. Ang panukalang batas ay isinangguni sa Committee on Local Government na may petsang Disyembre 13, 2010 at pinalitan ng House Bill No. 4259. Ang Municipal Mayor pati na rin ang mga residente ng bayan ay buong suportado ang panukala at inaasahan nila ang Cabuyao na maging isang Lungsod mula pa noong ito ay ganap na karapat-dapat at kwalipikado.

  Matapos ang matagumpay na pagbasa at pagdinig ng komite ng panukalang batas, kapwa sa Kapulungan ng Kongreso at Senado, ang panukalang batas ay naaprubahan ng senado noong Enero 16, 2012, sa parehong petsa kung kailan ipinagdiriwang ng Cabuyao ang ika-441th Founding Annibersaryo.

  At noong Mayo 16, 2012, inaprubahan ng Pangulo ng Republika ng Pilipinas noon na si Benigno Simeon Aquino III ang House Bill No. 4259 o ang Cabuyao City Charter at nilagdaan ng batas sa bisa ng Republic Act No. 10163. Noong Agosto 4, 2012, isang plebisito ang ginanap upang pagtibayin ang pagbabago ng bayan sa isang lungsod. Isang kabuuan ng 24,670 Cabuyeños ang sumali sa makasaysayang kaganapan, 22,132 botante o 89.71% ng kabuuang bilang ng mga botante na bumoto ng "Oo" habang ang natitirang 2,538 o 10.29% lamang ang bumoto ng "Hindi". Ang Lungsod ng Cabuyao ay ang ika-142 lungsod sa Pilipinas at ika-5 bahagi ng lungsod sa Laguna bukod sa Lungsod ng San Pablo, Lungsod ng Calamba, Lungsod ng Santa Rosa at Lungsod ng Biñan. 

Sunday, October 10, 2010

Matapos ang Ikalawang Digmaan sa Cabuyao, Laguna

 Matapos ang Ikalawang Digmaan Hanggang Common Era

    [Manuel Roxas on P100.00 bill.]

Nang makuha ng Pilipinas ang Kalayaan nito noong Hulyo 4, 1946, naunahan ito ng halalan sa pagkapangulo kung saan nahalal si Pangulong Manuel Acuña Roxas bilang unang pangulo ng Ikatlong Republika. Itinalaga ng pangulo si G. Jose L. Acuña bilang alkalde ng Cabuyao.

Ibinalik ni Mayor Acuña ang organisasyong itinatag ng Pamahalaang Munisipal ng Cabuyao. Tinulungan niya ang mga beterano ng giyera ng Cabuyao sa pagtanggap ng kanilang gantimpala, yaong ang mga pag-aari ay nawasak sa panahon ng giyera sa pagtanggap ng pinsala sa giyera, at napalaya mula sa mga taong kulungan na napagkamalang Makapili o mga katuwang.

Noong lokal na halalan noong 1947, si G. Lope B. Diamante ay nahalal bilang alkalde. Si Mayor Mauro H. Alimagno ay nagsilbi sa tatlong termino: 1952–55, 1956–59 at 1960–63. Si G. Antonio Bailon ay nagsilbing alkalde sa terminong 1964–67.

Si Mayor Alimagno ay muling naglingkod sa panahon ng 1968–71, 1972–79 at 1980. Gayunman, nabigo siyang makumpleto ang kanyang huling termino bilang alkalde noong 1980 habang siya ay pinatay sa Calamba. Si Bise Mayor Nicanor Alcasabas ay nagtagumpay bilang alkalde at naglingkod sa natitirang termino. Matapos ang Rebolusyon sa EDSA, si G. Isidro T. Hildawa ay hinirang na alkalde ng Cabuyao. Gayunman, kalaunan ay hinirang siya bilang kasapi ng Lupong Panlalawigan ng Laguna, kaya't si G. Constancio G. Alimagno, Jr. na hinirang bilang alkalde noong Abril 1, 1986.

Si Mayor Proceso Aguillo ay nahalal bilang alkalde ng Cabuyao noong halalan noong 1988. Si Mayor Constancio G. Alimagno, Jr. ay nagsilbing alkalde noong 1992–95. Si Mayor Proceso Aguillo ay nagsisilbing alkalde simula noong 1995 hanggang 2004. Si Mayor Nila G. Aguillo, asawa ni Proceso Aguillo, ay nanungkulan hanggang 2007. Si Mayor Isidro Hemedes, Jr. na kamag-anak ni dating Mayor Enrique Hemedez, ay umakyat mula sa 2007 hanggang 2016.

Panahon ng paglaya mula sa Hapon ng mga taga Cabuyao, Laguna

 Panahon ng paglaya mula sa Hapon

 Noong Setyembre 21, 1944, nagulat ang mga mamamayan ng Cabuyao ng marinig ang tunog ng mga eroplano ng Amerika na papunta sa Maynila para sa operasyon ng pambobomba. Noong Enero 1, 1941 na ang mga puwersang Amerikano, na bahagi ng ika-7 batalyon sa ilalim ni Gen. Krueger, ay dumating sa Cabuyao. Ang unang pangkat ng mga sundalong Amerikano ay pinamunuan ni Capt. Brown, na tumayo sa kanilang kampo sa compound ng simbahan o Patio.

 Bago dumating ang magkasanib na mga Amerikano at Pilipino sa Cabuyao, ang bayan ay nasa ilalim ng kontrol ng gerilya sa pamumuno ni Col. Nicolas Soriano. Sa gayon, walang engkwentro sa militar na nangyari. Kaagad na itinatag ng mga Amerikano ang pamamahala ng probisyon na tinatawag na Philippine Civil Affairs Unit (PCAU) kung saan itinalaga bilang pinuno si G. Enrique Hemedes. Ang tanggapan ay responsable para sa pamamahagi ng pagkain at damit sa mga nangangailangan ng Cabuyao ngunit ang priyoridad ay ang mga nasalanta na nagmumula sa kalapit na mga bayan.

Nang dumating ang mga lokal na tropang Pilipino ng ika-4, ika-42 at 47th Infantry Division ng Philippine Commonwealth Army at 4th Constabulary Regiment ng Philippine Constabulary sa Cabuyao ay kinuha mula sa mga munisipalidad ng bayan at pagtulong ng mga lokal na gerilya at tropang US laban sa Japanese.

 Pinalitan ni G. Emilio Tanchico si G. Enrique Hemedes. Si G. Tanchico ay responsable sa pagpapanumbalik ng operasyon ng munisipal na pamahalaan ng Cabuyao tulad ng Opisina ng Treasurer, Office of Police, Postal Office at Komunikasyon at iba pang mga tanggapan. Pagkatapos ay pinalitan siya ni G. Nicolas Limcaoco noong kalagitnaan ng 1946 at naglingkod hanggang 1947.

 Ang unang ginawa ni G. Nicolas Limcaoco ay upang maitaguyod ang kapayapaan at kaayusan sa lokalidad. Napakaraming mga maluwag na baril dahil sa nagdaang digmaan, na humantong sa mga nakawan, pagnanakaw, pagpatay at iba pang mga kriminal na pagkakasala. Kumuha siya ng 10 "terong" (mga tanggulan) na nagmumula sa mga bulubunduking lugar ng Cabuyao at hinirang sila bilang mga pulis. Ang kriminalidad ay nabawasan at ang kapayapaan at kaayusan ay napanatili sa panahong iyon sa Cabuyao.

Panahon ng Hapon sa Cabuyao, Laguna

Panahon ng Hapon



Noong Disyembre 8, 1941, nagpaulan ng bomba ang bansang Hapon sa Pearl Harbor, Hawaii laban sa Amerika.

Dumating ang Japanese Imperial Army at nasakop ang Cabuyao noong Enero 1, 1942.

Ang unang pangkat ng mga sundalong Hapon ay nagmula sa labanan nangyari sa Mauban, Quezon.

Sinundan ito ng isang malaking bilang ng mga sundalong Hapon na nagpunta sa Maynila at Bataan kung saan isang matinding labanan ang naganap.

Dahil sa kalupitan ng Japanese Imperial Army, ang mga tao ng Cabuyao ay sumali sa mga lihim na samahan na kilala bilang "guerilla". Ang mga pinuno ng mga grupong ito ay dating mga USAFFE na lumaban sa Bataan at Corregidor.

 

Nariyan ang Markings Guerilla, Pres. Ang Sariling Guerilla (PQOC) ni Manuel L. Quezon, Hunters ROTC, Stroken Fil-American Troops, III Army Corps, FAIT, Ansay Suicide Regiment at La Fabella Regiment.

Sa Cabuyao, walang direktang paghaharap ng militar sa pagitan ng mga sundalong Hapon at mga Pilipino. Sa halip, nasa pagitan ito ng Makapili, isang maka-Japanese na grupo at mga gerilya. Ang mga kilalang pinuno ng gerilya ng Cabuyao ay sina Col. Nicolas Soriano, Maj. Amado Garcia, Maj. Romulo Alcasabas, Maj. Raymundo Tanchico, Maj. Placido Aragon at Capt. Pablo Garcia upang mabanggit ang ilan.

Panahon ng mga Amerikano sa Cabuyao Laguna

Panahon ng mga Amerikano



Hindi nagtagal bago ipagdiwang ng mga residente ng Cabuyao ang kalayaan ng Pilipinas mula sa pamahalaang Espanya nang dumating ang mga Amerikano noong 1899. Akala nila ang mga Amerikano ay kakampi at kaibigan ngunit napag-alaman kalaunan na ang mga Amerikano ang susunod na mananakop sa Pilipinas.

 

Ang unang alkalde ng bayan ng Cabuyao ay si Kapitan Sotero Batallones, na dating payapang sumuko sa mga Amerikano. Ngunit pansamantalang tinanggal siya mula sa katungkulan nang siya ay pinaghihinalaan na bahagi ng partido na dumukot kina Dominador Delfino at Jose Himedes, kilalang mga residente ng Cabuyao, noong Hulyo 1904. Si Aniceto Oruga, pinaniniwalaang pinuno ng grupo, ay dating kasama ni Kapitan Batallones. Si Luis Bella, ang bise alkalde noong panahong iyon, ay itinalaga bilang alkalde ng bayan.

 


Noong Agosto 29, 1904, pinalaya sina G. Dominador Delfino at Jose Himedes mula sa kanilang pagkabihag nang walang anumang pinsala na natamo sa kanila.

Noong Setyembre 7, 1904, si Kapitan Batallones, ay nanumbalik sa kanyang posisyon bilang alkalde ng Cabuyao. Sa kanyang termino bilang alkalde ng Cabuyao, nagawa niya ang maraming mga proyekto sa pag-unlad. Naging instrumento siya sa pagbuo ng school building sa Bagong Kalsada, na ngayon ay Bonifacio Street. Ang gusaling ito ay ngayon ang Cabuyao Central School. Sa parehong taon, isang igiban ng tubig sa balon ang itinayo sa plaza ng bayan at isa pa sa bagong lugar ng paaralan.

 

Pinalitan ni Agustin Dedicatoria si Sotero Battalones, bilang alkalde ng Cabuyao at nagsilbi noong 1913 hanggang 1916. Naging instrumento siya sa pagtatayo ng monumento ni Dr. Jose Rizal sa Cabuyao City Plaza at ang pagtatatag ng bagong munisipal na sementeryo sa timog-kanluran na bahagi ng bayan sa kung saan ang lugar ng Puntod na makikita sa Brgy. Tres.

 

Si Jose Bella (1917–1919), na pumalit kay Agustin Dedicatoria, ay nagbigay ng priyoridad sa pagpapabuti ng edukasyon at mga gusali ng paaralan. Naging instrumento din siya sa pagtatanim ng mga puno ng mangga sa paligid ng Cabuyao Town Plaza at pagtatayo ng school building sa Barangay Mamatid at Pulo.

 

Noong 1920, si Exequiel Alipit ay nahalal bilang alkalde ng Cabuyao ngunit siya ay tinanong dahil sa kanyang edad. Hindi legal ang kanyang edad noong siya ay nahalal ayon sa hinihiling ng batas sa panahong iyon. Gayunman, nagsilbi siyang alkalde dahil iginiit niya na ang tao ang naghalal sa kanya sa posisyon at hindi sa teknikalidad ng batas. Ang kaso ay umabot sa Korte Suprema na kalaunan ay nagpasya sa kanyang pagalis mula sa posisyon.

 

Pinalitan siya ni Manuel Basa, ang kanyang bise alkalde. Ang kaso ay kasama sa libro ng Jurisprudence o Husgado at ginagamit bilang sanggunian sa pagpapasya.

 

Pinagbuti ni Mayor Exequiel Alipit ang kanal ng kanal at kalsada sa Barangay Bigaa gamit ang 200 na bilanggo na hiniling niya mula sa Bureau of Prison.

 

Ang programa ni Januario Virtucio, na pumalit kay Alipit bilang alkalde, ay nakasentro sa pagtatayo ng karagdagang silid-aralan, pagpapabuti at pagtatayo ng mga kalsada, at pagbabakuna ng lahat ng mga residente ng Cabuyao.

 

Si Simon Batallones ay nahalal pagkatapos ng Virtucio. Karaniwan siyang kilala bilang "Bargat" sapagkat siya ay matapang upang labanan at kontrolin ang mga rustler ng baka ng bayan. Tulad ni Mayor Alipit, hindi siya nakikipag-usap sa mga miyembro ng konseho ng munisipyo at dahil dito, hindi niya nagawang makumpleto ang kanyang panunungkulan.

Si Martin Alcasabas, ang kanyang bise alkalde, ang pumalit sa kanya.

Si Emilio Tanchico, na naglingkod mula 1921 hanggang 1931, ay ang unang alkalde na nahalal mula sa isang mahirap na pamilya. Ginamit niya ang kanyang mabuting ugnayan sa publiko at talino upang maihalal bilang alkalde. Sa panahon ng kanyang administrasyon, nagsumikap siya upang maabot ng elektrisidad ang Cabuyao. Inihanda din niya ang lugar kung saan inilipat ang merkado ng publiko na matatagpuan malapit sa simbahan, ang Camino Real, na ngayon ay tinawag na J.P. Rizal Avenue.

Ang sumunod na alkalde, si Dr. Alberto Carpena, ay minahal ng mabuti ng kanyang mga kababayan at naging nag-iisang muling nahalal na alkalde ng Cabuyao. Ang kanyang pangunahing dulot ng pamahalaan ay ang kalinisan sa pamayanan; isinasagawa ang libreng serbisyong medikal. Siya ang may pananagutan sa pagtatayo ng Domestic Science Building na matatagpuan sa Central School ng Cabuyao. Pananagutan din niya ang pagpapalawak ng kalsada patungo sa pampublikong sementeryo at iba pang mga pagpapabuti sa palengke tulad ng pagtatayo ng konkretong bakod nito.

Maraming mga pambansang kaganapan na naganap sa termino ni Dr. Alberto Carpena na naglingkod mula 1932 hanggang 1936. Sa panahon ng kanyang termino na ang halalan para sa mga delegado sa Constitutional Assembly ay ginanap para sa pagbubuo ng Konstitusyon ng Pilipinas (Hunyo 10, 1934). Noong Disyembre 14, 1935 ang mga kababaihan ay binigyan ng karapatang bumoto (Pagboto ng kababaihan). Ang pinakamadugong pangyayari sa pagitan ng gobyerno at ng mga Sakdalistas ng bayan. Nangyari ito noong Mayo 2–3, 1935 sa plaza ng bayan at compound ng simbahan.

Ang sumunod na nahalal na Alkalde ng Cabuyao ay si Mayor Nicolas Limcaoco na naglingkod mula 1937 hanggang 1940. Ang orihinal na termino na 3-taong binago ng Saligang Batas at ginawang apat na taon ang bagong termino ng inihalal na alkalde. Kasama sa kanyang mga nagawa ang paggawa ng kalsada mula Poblacion hanggang sa Barangay Marinig na nagpapaikli sa oras ng paglalakbay patungo sa iba`t ibang mga barangay sa baybayin ng bayan, at ang paglalagay ng linya ng tubig mula sa Matang Tubig sa Casile hanggang sa Poblacion. Ang proyekto ay nakumpleto noong 1938 sa pamamagitan ng pangangasiwa ni Jose L. Acuña na nahalal bilang alkalde noong 1941.

Panahon ng mga Kastila sa Cabuyao Laguna

 Panahon ng mga Kastila



Matapos ang kolonisasyon sa Manila ni Miguel López de Legazpi noong 1570, inatasan niya si Kapitan Juan de Salcedo na sakupin ang lahat ng mga pamayanan o mga barangay sa paligid ng lawa ng Ba-i (Laguna de Bay). Ang unang kasunduan na sinakop ni Capt. Juan de Salcedo ay nasa silangang bahagi ng lawa, na kilala ngayon bilang Taytay at Kainta sa lalawigan ng Rizal. Tumawid sila sa lawa ng Ba-i at sa masukal na bahagi ng Barangay Pinagsangahan, na Pagsanjan ngayon, at nagpatuloy sa lupain at sinakop ang iba pang mga pamayanan, na kilala ngayon bilang Nagcarlan at Majayjay. Dahil ang lugar ay mabundok na, ang partido ni Capt. Juan de Salcedo ay bumalik sa Lawa ng Ba-i at patuloy na nasakop ang mga pamayanan sa hilagang bahagi ng Lawa ng Ba-i, na ngayon ay tinatawag na bayan ng Bay. Sa kanilang paglalakbay, nag-angkla sila sa baybayin ng Tabuko. Tulad din ng pag-areglo sa mga taga Ba-i, ang Tabuko ay may malaking kapatagan at mayamang kagubatan at ang klima ay angkop sa mga pananim. Noong Enero 16, 1571, inihayag ni Miguel López de Legazpi na ang Tabuko ay isasaalang-alang bilang "encomienda" o isang bayan sa ilalim ni Gaspar Ramirez

 

Noong 1896, kumalat ang balita sa Cabuyao na ang lalawigan ng Cavite ay nag-alsa laban sa gobyerno ng Espanya. Inaasahan ang karamdaman na dadalhin nito sa pamayanan, kaagad na inayos ni Lt. Isabelo Virtucio ang isang boluntaryong grupo na lalaban sa gobyerno ng Espanya. Nakipag-ugnayan siya sa iba`t ibang pinuno ng mga rebolusyonaryong grupo at ang kanyang pangkat ay sumali sa puwersa ni Gen. Paciano Rizal, ang kapatid ni Dr. Jose Rizal. Ang pangkat ay nagpatibay ng pakikidigmang gerilya sa pakikipaglaban sa mga Kastila tulad ng pananambang, sorpresang atake at paglalagay ng mga bitag sa mga kalsadang ginamit ng kaaway. Halos dalawang (2) taon bago sumuko ang sandatahang lakas ng Espanya noong 1898. 

Kasaysayan ng Cabuyao sa Laguna

Kasaysayan ng Cabuyao

Nang dumating ang mga Kastila, ang Cabuyao ang naging Poblacion ng "Tabuco”.

Ginawa nila ito bilang sentro ng pamahalaan.

Ang unang bayan sa Laguna.

Ang pangalang "Cabuyao" ay nagmula sa puno ng kabuyaw.

Ang lawak ng Cabuyao ay mula sa San Pedro City kilala bilang Barrio San Pedro de Tunasan,

Biñan City dating kilala bilang Brgy. Malabanan, Sta. Rosa City hanggang sa Calamba City at hinati dahil ang mga barangay ay naging hacienda ng mga Prayle.

Ang San Pedro de Tunasan ay naging bayan noong Enero 18, 1725.

Ang Brgy Malabanan noong 1678 at naging Biñan.

Ang Barrio Bukol noon ng Biñan ay opisyal na naging isang bayan noong Enero 18 1792 at tinawag na Sta. Rosa de Lima.

Ang Calamba na Hacienda de San Juan Bautista ay naging bayan sa taong Agosto 28, 1742.




Kasaysayan ng Tabuko

Bayan ng Tabuco

Bago pa dumating ang mga Kastila, ang bayan ng Tabuco ay matatagpuan malapit sa sulok ng isang ilog at ang lawa ng Ba-i na ginawang bancas o balsa bilang karaniwang paraan ng transportasyon patungo sa bayan ng Tabuco.Maraming mga puno ng kabuyaw na tumutubo sa paligid ng lugar. Ang prutas ng kabuyaw ay ginamit bilang panggugo o pangpabango sa buhok at pangpalasa sa pagkain. Kaya, nang hiningi ng pari ang pangalan ng lugar, hindi ito naintindihan ng mga katutubong babae at inakala nila na ang tinatanong ay puno ng "kabuyaw". Mula noon, tinawag ng mga pari at iba pang mga opisyal ng Espanya ang bayan ng Tabuco bilang kabuyaw at isinulat ito na “Cabuyao”.

 



    [Ang prutas na Kabuyaw ay halos kasinlaki ng Limon]


Ang kabuuang sakop ng Tabuco ay simula sa Brgy. Tunasan Muntinlupa City, San Pedro City ,Biñan City, Santa Rosa City , Cabuyao City,  Calamba City at Sto. Thomas City sa Batangas.

  Tinatayang 300 taon bago ang kapanganakan ni Kristo, taunang dumating ang mga Malay sa Pilipinas. Ang mga Malay na ito ay naakit sa pag-usad ng Maynila na siyang sentro ng komersyo / kalakal ng mga katutubong lumapit sa paligid ng lawa ng Ba-i.

Ang lugar na ito ang pinagpalitan ng commerce at trade sa pagitan ng mga katutubo at Tsino, Arabo at ibang lahi ng Malay. Ang mga dayuhang mangangalakal ay nagtaguyod ng kani-kanilang mga nayon sa paligid ng lawa ng Ba-i.